ΠΕΠΟΝΙ ( Cucumis melo L.)

Λόγω του ότι η πεπονιά είναι φυτό πολύ ευαίσθητο στις χαμηλές θερμοκρασίες, θα πρέπει για την σπορά να έχει περάσει ο κίνδυνος για παγετούς. Η πυκνότητα φύτευσης μπορεί να κυμανθεί από 400- 1600 φυτά το στρέμμα. Η σπορά μπορεί να γίνει με δυο τρόπους:

 

Α) κατευθείαν στο έδαφος. Η σπορά έχει βάθος 2-4 εκατοστά. Οι σπόροι τοποθετούνται σε γραμμές με απόσταση 1,5-2,5 μέτρα η μια από την άλλη. Οι αποστάσεις μεταξύ των φυτών από κυμαίνονται από 30-150 εκατοστά. Μετά την τοποθέτηση των σπόρων θα πρέπει αυτοί να θάβονται και να πιέζονται ελαφρά. Για την καλύτερη επιτυχία αυτής της μεθόδου, θα πρέπει το χώμα να είναι αφράτο και ψιλοχωματισμένο όπως επίσης να είναι απαλλαγμένο από ζιζάνια και μεγάλους σβώλους εδάφους. Πριν από την απευθείας σπορά, συνήθως προηγείται λίπανση με λίπασμα N-P-K ή προσθήκη χωνεμένης κοπριάς ή οργανικής κομπόστας. Καλό θα ήταν σε κάθε θέση να φυτεύονται περίπου 3 σπόροι και μετά να γίνεται αραίωμα.

 

Β) Με μεταφύτευση. Με αυτήν την μέθοδο θα πρέπει να έχουμε βάλει τους σπόρους να βλαστήσουν σε σπορείο ή σε δίσκους σποράς 3-4 εβδομάδες πριν την μεταφύτευση στις τελικές θέσεις. Λίγο πριν την μεταφύτευση, ανοίγουμε μικρές τρύπες στο έδαφος σε παράλληλες γραμμές που απέχουν από 1,5-2,5 μέτρα και οι αποστάσεις μεταξύ των τρυπών είναι από 30-150 εκατοστά ανάλογα με την τελική πυκνότητα που θέλουμε να πετύχουμε και τους διαδρόμους που θέλουμε να αφήσουμε. Σε κάθε τρύπα μπορούμε να προσθέσουμε μικρή ποσότητα οργανικής κομπόστας ή χωνεμένης κοπριά αλλά όχι λίπασμα διότι είναι πολύ πιθανό να κάψουμε τα νεαρά φυτάρια. Αφού ποτίσουμε τα φυτάρια στο σπορείο ή στους δίσκους σποράς πολύ προσεκτικά μαζί με την μπάλα χώματος, τα τοποθετούμε στις τρύπες που έχουμε ανοίξει. Προσέχουμε το πάνω μέρος της μπάλας χώματος να είναι στο ίδιο ύψος ή και ελάχιστα χαμηλότερα από το επίπεδο του εδάφους. Αφού τοποθετήσουμε το φυτάριο στο έδαφος συμπληρώνουμε με χώμα τα κενά πιέζουμε ελαφρά την μπάλα χώματος προς τα κάτω και ποτίζουμε.

Η άρδευση μπορεί να γίνει με αυλάκια, με τεχνητή βροχή και με σταγόνα. Με την μέθοδο της σταγόνας επιτυγχάνονται υψηλές αποδόσεις, οικονομία νερού και υψηλή ποιότητα στους καρπούς. Επίσης αποφεύγεται η ανάπτυξη ασθενειών του φυλλώματος , η οποία είναι πιο πιθανή με την τεχνητή βροχή. Οι πεπονιές συνήθως χρειάζονται άρδευση έως το έδαφος να κορεστεί ανά 3-4 ημέρες. Κατά μέσο όρο χρειάζονται 25-50 mm νερού/εβδομάδα. Κατά την περίοδο ανάπτυξης, είναι σύνηθες να αφήνονται τα φυτά να διψάσουν έτσι ώστε θα έχουν μεγαλύτερη ανάπτυξη στο ριζικό τους σύστημα. Κατά την ανάπτυξη των καρπών, το πότισμα θα πρέπει να γίνει συχνότερο αλλά να εφαρμόζεται μικρότερη ποσότητα νερού. Περίπου 7-10 ημέρες πριν από την συγκομιδή, το πότισμα συνήθως μειώνεται ή διακόπτεται για την αύξηση της συγκέντρωσης των σακχάρων στους καρπούς.

 

Καλό θα ήταν πριν την εγκατάσταση της φυτείας να γίνει ανάλυση εδάφους για να αποφευχθεί η άσκοπη χρήση λιπασμάτων (ή στην αντίθεση περίπτωση τροφοπενίες) αλλά και για να έχουμε σαφή εικόνα για την κατάσταση που βρίσκεται το έδαφος (PH, EC, οργανική ουσία). Σε EC (ηλεκτρική αγωγιμότητα) από 4-6 μπορεί να έχουμε έως και 50% μειωμένη παραγωγή. Σε περίπτωση που χρησιμοποιήσουμε κοπριά θα πρέπει η προσθήκη τους να γίνει το φθινόπωρο γα να υπάρχει αρκετός χρόνος για να αποδομηθεί αλλά και να μειωθεί ο κίνδυνος για εξάπλωση ασθενειών. Πριν από την σπορά, συνήθως θα γίνεται προσθήκη σύνθετου λιπάσματος NPK όπου χορηγείται όλη η ποσότητα φωσφόρου και η μισή έως και το 1/3 της ποσότητας αζώτου και καλίου. Η υπόλοιπη ποσότητα μπορεί να εφαρμοστεί κατά την διάρκεια της ανάπτυξης σε μια ή δυο δόσεις με Νιτρικό κάλιο. Σε φτωχά εδάφη η αναλογία Άζωτο : Κάλιο συνήθως είναι 1:1 ενώ σε εδάφη που δεν έχουν προβλήματα έλλειψης καλίου η αναλογία είναι 2:1.

Η πεπονιά είναι φυτό μoνόοικο δηλαδή φέρει στο ίδιο φυτό αρσενικά και θηλυκά άνθη. Δυο τύποι ανθέων υπάρχουν στα φυτά της πεπονιάς: τα αρσενικά άνθη και τα ερμαφρόδιτα ή τέλεια άνθη (φέρουν και τα αρσενικά αλλά και τα θηλυκά αναπαραγωγικά όργανα). Η επικονίαση των ανθέων γίνεται με έντομα. Μια ή και δυο κυψέλες μελισσών ανά τέσσερα στρέμματα συνήθως έχει ως αποτέλεσμα ικανοποιητική επικονίαση.

 

Η συγκομιδή μπορεί να γίνει 45-60 μέρες μετά την άνθηση και γίνεται σε «χέρια» (δηλαδή σε διαδοχικές κοπές-συγκομιδές) αφού τα πεπόνια δεν ωριμάζουν όλα μαζί ταυτόχρονα. Η σωστή περίοδος για την συγκομιδή του πεπονιού είναι όταν με ελάχιστη δύναμη ο καρπός αποχωρίζεται από τον ποδίσκο του. Η συγκομιδή θα πρέπει να γίνεται το πρωί πριν να ανέβουν οι θερμοκρασίες, διότι οι καρποί που ζεσταίνονται αναπνέουν έντονα και υπερωριμάζουν πολύ γρήγορα. Κόβομε τα πεπόνια με ποδίσκο μήκους 2-4 cm γιατί έτσι προσβάλλονται δυσκολότερα από ασθένειες. Για την συγκομιδή θα πρέπει τα πεπόνια να φτάσουν τουλάχιστον τους 11 βαθμούς BRIX.